وقتی صحبت از نازایی میشود، کمتر کسی به چربیهای اضافهای فکر میکند که آرام و بیصدا دور شکم و پهلو جمع شدهاند. اما جالب است بدانید وزن بدن فقط روی ظاهر ما اثر نمیگذارد. همان تغییراتی که میتوانند خطر دیابت، فشار خون یا مشکلات قلبی را بالا ببرند، گاهی روی باروری هم تأثیر میگذارند.
به همین دلیل، دانشمندان در سالهای اخیر توجه بیشتری به نقش کاهش وزن و اصلاح سبک زندگی در بهبود برخی شاخصهای باروری نشان دادهاند و در حال بررسی روشهای مختلفی هستند که در کنار تغذیۀ مناسب و فعالیت بدنی میتوانند به افراد در رسیدن به وزن متعادل کمک کنند.
چطور وزن بدن میتواند بر باروری اثر بگذارد؟
شاید در نگاه اول، ارتباط بین چند کیلو اضافهوزن و باروری چندان واضح به نظر نرسد. اما بدن ما اعضای مختلفی ندارد که هرکدام مستقل از بقیه کار کنند. وقتی وزن بالا میرود، فقط سایز لباسها عوض نمیشود؛ هورمونها، سوختوساز بدن و حتی عملکرد اندامهای تولیدمثل هم تحت تأثیر قرار میگیرند.
در زنان، اضافهوزن میتواند تعادل هورمونهایی را که مسئول تخمکگذاری هستند به هم بزند. به همین دلیل، برخی زنان مبتلا به چاقی یا اضافهوزن با نامنظمی قاعدگی یا اختلال در تخمکگذاری روبهرو میشوند. از طرف دیگر، چاقی میتواند علائم سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) را نیز تشدید کند؛ یکی از شایعترین مشکلات مرتبط با ناباروری در زنان.
این موضوع فقط به زنان محدود نمیشود. در مردان هم افزایش وزن با تغییر سطح برخی هورمونهای جنسی، کاهش کیفیت اسپرم و اختلال در بعضی شاخصهای باروری مرتبط دانسته شده است. به همین دلیل، متخصصان سالهاست وزن متعادل را یکی از عوامل مهم در حفظ سلامت باروری زنان و مردان میدانند.
البته این به آن معنا نیست که هر فرد دارای اضافهوزن دچار ناباروری خواهد شد یا کاهش وزن بهتنهایی میتواند همۀ مشکلات باروری را برطرف کند. اما شواهد علمی نشان میدهند که رسیدن به وزن سالم، در بسیاری از افراد، میتواند یکی از گامهای مؤثر برای بهبود عوامل مرتبط با باروری باشد.
به همین دلیل، پژوهشگران به روشهای مختلف مدیریت وزن و بهبود ترکیب بدنی علاقهمند شدهاند؛ از رژیم غذایی و ورزش گرفته تا فناوریهای جدیدی مانند EMS
آیا EMS میتواند به درمان ناباروری کمک کند؟
این سؤال مهمی است که این روزها با گسترش استفاده از دستگاههای تناسب اندام و فناوریهای نوین لاغری بیشتر مطرح میشود. از آنجا که اضافهوزن با برخی مشکلات باروری ارتباط دارد، طبیعی است که بسیاری از افراد بپرسند آیا روشهایی مانند EMS هم میتوانند در این زمینه نقش داشته باشند؟
پاسخ کوتاه این است: تاکنون شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد EMS بهطور مستقیم ناباروری را درمان میکند.
در واقع، پژوهشهای انجامشده دربارۀ EMS بیشتر روی موضوعاتی مانند تقویت عضلات، بهبود عملکرد فیزیکی، توانبخشی و در برخی موارد کمک به مدیریت وزن متمرکز بودهاند. اما هنوز نمیتوان گفت استفاده از این فناوری بهتنهایی باعث بهبود باروری یا درمان نازایی میشود.
پس چرا نام EMS در کنار باروری مطرح میشود؟
اگرچه EMS درمان ناباروری محسوب نمیشود، اما برخی متخصصان به نقش غیرمستقیم آن در سلامت عمومی بدن توجه دارند. برای مثال، اگر فردی به دلیل اضافهوزن با مشکلات متابولیک یا کاهش فعالیت بدنی روبهرو باشد، هر روشی که بتواند در کنار رژیم غذایی و ورزش به مدیریت وزن و حفظ تودۀ عضلانی کمک کند، ممکن است به بهبود برخی عوامل مرتبط با باروری نیز کمک کند.
به بیان سادهتر، آنچه مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته خودِ EMS نیست، بلکه تأثیر احتمالی تغییرات وزن، ترکیب بدنی و سلامت متابولیک بر باروری است.
جمعبندی
رابطۀ میان وزن بدن و سلامت باروری موضوع تازهای نیست و سالهاست که توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است. بااینحال، هنوز پرسشهای زیادی دربارۀ بهترین روشهای مدیریت وزن و تأثیر آنها بر شاخصهای مختلف باروری بیپاسخ ماندهاند.
شاید چند سال بعد پژوهشها تصویر روشنتری از رابطۀ EMS و سلامت باروری در اختیار ما بگذارند. اما تا آن زمان، چیزی که با اطمینان میدانیم این است که رسیدن به وزن متعادل، داشتن عضلات فعالتر و سبک زندگی سالمتر به نفع کل بدن است؛ چه هدف شما تناسب اندام باشد، چه حفظ سلامتی و چه افزایش شانس باروری.
